DANH MỤC KHOÁNG SẢN NHÓM I, II, III, IV MỚI NHẤT THEO NGHỊ ĐỊNH 193/2025/NĐ-CP
Danh mục khoáng sản nhóm I, II, III và IV được quy định như thế nào? Cách phân loại khoáng sản theo từng nhóm có ý nghĩa gì trong hoạt động thăm dò, khai thác và thu hồi khoáng sản? Bài viết dưới đây tổng hợp danh mục các nhóm khoáng sản theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 193/2025/NĐ-CP, giúp tổ chức, cá nhân và chủ đầu tư thuận tiện tra cứu, xác định loại khoáng sản liên quan đến dự án.
1. Căn cứ pháp lý về phân loại khoáng sản nhóm I, II, III, IV
Ngày 02/7/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 193/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024.
Theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này, khoáng sản được phân thành 04 nhóm: nhóm I, nhóm II, nhóm III và nhóm IV, căn cứ vào tính chất, công dụng và mục đích sử dụng của từng loại khoáng sản.
2. Danh mục khoáng sản nhóm I
Khoáng sản nhóm I bao gồm các loại khoáng sản kim loại, khoáng sản năng lượng, đá quý, đá bán quý và khoáng chất công nghiệp.
| STT | Loại khoáng sản | Danh mục khoáng sản |
|---|---|---|
| 1 | Khoáng sản kim loại | Titan, niken, đồng, coban, chì, kẽm, vàng, bạc, crôm, sắt, mangan, thiếc, wolfram, antimon, molipden, thủy ngân, platin, liti, silic, natri, bari, rubidi, cesi, urani, thori, radi, scandi, vanadi, bô-xít, đất hiếm và các khoáng sản, khoáng vật chứa kim loại khác theo quy định. |
| 2 | Khoáng sản năng lượng | Than (trừ than bùn). |
| 3 | Đá quý, đá bán quý | Kim cương, emerald, ruby, saphia, granat, jadeit, lazurit, nephrit, opal, peridot, spinel, tektit, thạch anh, topaz, tourmalin, zircon, alexandrit, tanzanit, fluorit, mã não, jasper, đá san hô, gỗ hóa thạch và các loại khoáng vật khác theo danh mục. |
| 4 | Khoáng chất công nghiệp | Apatit, graphit, pyrit, serpentin, thạch anh. |
3. Danh mục khoáng sản nhóm II
Khoáng sản nhóm II gồm các loại khoáng sản được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp và các sản phẩm chuyên dụng.
| STT | Loại khoáng sản | Danh mục khoáng sản |
|---|---|---|
| 1 | Khoáng sản làm clanhke hoặc xi măng | Đá vôi, sét. |
| 2 | Khoáng sản làm phụ gia xi măng | Quặng sắt laterit, đá silic, đá bazan, puzolan. |
| 3 | Khoáng sản làm đá ốp lát, mỹ nghệ | Các loại đá có nguồn gốc magma, trầm tích, biến chất. |
| 4 | Khoáng sản làm gạch ốp lát, đá ốp lát nhân tạo, sứ vệ sinh, vật liệu chịu lửa | Cao lanh, trường thạch, đất sét chịu lửa, đất sét trắng, đất sét đỏ, thạch anh, quarzit. |
| 5 | Khoáng sản làm thủy tinh và kính xây dựng | Cát trắng silic, đá vôi, dolomit, trường thạch. |
| 6 | Khoáng sản làm vôi, dolomit nung công nghiệp | Đá vôi, dolomit. |
| 7 | Khoáng chất công nghiệp | Đá hoa trắng làm bột carbonat canxi, barit, fluorit, bentonit, diatomit, talc, mica, quarzit, silimanit, sericit, vermiculit, magnezit. |
4. Danh mục khoáng sản nhóm III
Khoáng sản nhóm III là khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, cùng một số loại khoáng sản khác được quy định cụ thể tại Phụ lục I Nghị định 193/2025/NĐ-CP.
4.1. Khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường
| STT | Tên khoáng sản | Đặc điểm, phạm vi phân loại |
|---|---|---|
| 1 | Cát xây dựng, cát san lấp | Cát lòng sông, lòng hồ và khu vực biển (trừ cát trắng silic), có thể có khoáng vật đi kèm nhưng không đạt chỉ tiêu tính trữ lượng theo quy định. |
| 2 | Cát các loại | Trừ cát trắng silic và các loại cát thuộc trường hợp được quy định riêng tại Phụ lục I. |
| 3 | Đất sét làm gạch, ngói | Đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam và không thuộc danh mục khoáng sản trong quy hoạch khoáng sản nhóm I hoặc nhóm II. |
| 4 | Cuội, sỏi, sạn; đá ong | Không chứa vàng, platin, đá quý, đá bán quý hoặc kim loại tự sinh, khoáng sản kim loại theo quy định. |
| 5 | Đá cát kết, đá quarzit | Không thuộc danh mục khoáng sản trong quy hoạch nhóm I hoặc nhóm II và đáp ứng điều kiện về thành phần khoáng vật, chỉ tiêu tính trữ lượng. |
| 6 | Đá trầm tích, đá bazan, đá magma, đá biến chất | Bao gồm các loại đá được quy định tại Phụ lục I, trừ những loại đá thuộc trường hợp loại trừ hoặc thuộc quy hoạch khoáng sản nhóm I, nhóm II. |
| 7 | Đá phiến | Trừ đá phiến lợp, đá phiến cháy và đá phiến chứa khoáng vật disten hoặc silimanit có hàm lượng lớn hơn 30%. |
| 8 | Đá vôi, sét vôi, đá hoa | Trừ nhũ đá vôi, đá vôi trắng và đá hoa trắng; không thuộc danh mục khoáng sản trong quy hoạch nhóm I hoặc nhóm II. |
| 9 | Đá dolomit, đá vôi dolomit | Không thuộc danh mục khoáng sản trong quy hoạch nhóm I hoặc nhóm II. |
4.2. Các loại khoáng sản khác thuộc nhóm III
Ngoài khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, nhóm III còn bao gồm:
- Than bùn, bùn khoáng.
- Nước khoáng thiên nhiên, nước nóng thiên nhiên.
- Khí carbon dioxide (khí các-bô-níc).
5. Danh mục khoáng sản nhóm IV
Khoáng sản nhóm IV là khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, chỉ phù hợp với mục đích làm vật liệu san lấp, đắp nền móng công trình, xây dựng công trình thủy lợi và phòng, chống thiên tai.
| STT | Tên khoáng sản |
|---|---|
| 1 | Đất sét, đất đồi, đất có tên gọi khác. |
| 2 | Đất lẫn đá, cát, cuội hoặc sỏi. |
| 3 | Cát các loại, trừ cát, sỏi lòng sông, lòng hồ và khu vực biển; cát trắng silic. |
Lưu ý: Việc xác định khoáng sản thuộc nhóm III hay nhóm IV cần căn cứ vào thành phần, tính chất, nguồn gốc, mục đích sử dụng và các điều kiện cụ thể theo quy định pháp luật; không chỉ căn cứ vào tên gọi thông thường của loại đất, đá hoặc cát.
6. Yêu cầu về năng lực tài chính khi thăm dò khoáng sản nhóm I, II, III
Theo Điều 26 Nghị định 193/2025/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân thực hiện thăm dò khoáng sản nhóm I, II, III phải đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính.
Cụ thể:
- Phải có vốn chủ sở hữu hoặc bảo lãnh ngân hàng bảo đảm 100% tổng dự toán đề án thăm dò khoáng sản.
- Có hồ sơ chứng minh năng lực tài chính theo quy định tại Điều 26 Nghị định 193/2025/NĐ-CP.
Đối với doanh nghiệp mới thành lập trong năm nộp hồ sơ, hồ sơ năng lực tài chính có thể bao gồm một trong các tài liệu sau:
- Biên bản giao nhận tài sản góp vốn.
- Giấy chứng nhận phần vốn góp của thành viên công ty.
- Sổ đăng ký thành viên đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên.
- Sổ đăng ký cổ đông, chứng từ thanh toán cổ phần đăng ký mua của cổ đông sáng lập đối với công ty cổ phần.
- Quyết định giao vốn của chủ sở hữu hoặc chứng từ chứng minh vốn đã góp đối với công ty TNHH một thành viên.
- Văn bản chứng minh vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân.
Đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mới thành lập trong năm nộp hồ sơ, tài liệu chứng minh năng lực tài chính có thể bao gồm giấy chứng nhận góp vốn của thành viên hoặc văn bản chứng minh các khoản trợ cấp, hỗ trợ, tặng cho và nguồn thu hợp pháp khác.
Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã thành lập từ năm trước năm nộp hồ sơ trở về trước, hồ sơ năng lực tài chính phải có báo cáo tài chính đã được kiểm toán của năm gần nhất.
Tổ chức, cá nhân đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của hồ sơ năng lực tài chính.
7. Yêu cầu về thiết bị, công cụ chuyên dùng thi công công trình thăm dò khoáng sản
Theo Điều 28 Nghị định 193/2025/NĐ-CP, thiết bị và công cụ chuyên dùng phục vụ thi công công trình thăm dò khoáng sản nhóm I, II, III phải đáp ứng các yêu cầu sau:
Thứ nhất: Thiết bị, công cụ chuyên dùng có thể thuộc sở hữu trực tiếp hoặc được thuê từ tổ chức, cá nhân khác; phải bảo đảm số lượng, chất lượng và tính năng kỹ thuật phù hợp với các hạng mục, công việc trong đề án thăm dò khoáng sản.
Thứ hai: Đối với hoạt động thăm dò khoáng sản phóng xạ và đất hiếm, ngoài các yêu cầu nêu trên, tổ chức thực hiện phải có thiết bị, công cụ chuyên dụng đáp ứng yêu cầu về an toàn phóng xạ theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử.
8. Lưu ý khi xác định nhóm khoáng sản phục vụ dự án đầu tư, cải tạo và xây dựng công trình
Việc phân loại khoáng sản có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuẩn bị hồ sơ đầu tư, thăm dò, khai thác, thu hồi khoáng sản và triển khai các hoạt động cải tạo, xây dựng công trình.
Đặc biệt, đối với các dự án có hoạt động đào đất, san nền, cải tạo mặt bằng hoặc thi công công trình trên đất ở, đất nông nghiệp, chủ đầu tư cần xác định rõ loại khoáng sản phát sinh, khối lượng, mục đích sử dụng và quy định pháp luật áp dụng.
Không nên mặc nhiên xác định đất đào lên là đất san lấp thuộc nhóm IV hoặc khoáng sản nhóm III chỉ dựa trên tên gọi. Việc phân loại phải căn cứ đúng danh mục, điều kiện và quy định pháp luật hiện hành.
9. Dịch vụ tư vấn đầu tư và hồ sơ dự án tại LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT
LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư và hỗ trợ chủ đầu tư trong quá trình chuẩn bị, triển khai dự án, bao gồm:
- Tư vấn lập báo cáo đề xuất dự án đầu tư, báo cáo tiền khả thi, báo cáo khả thi và báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
- Tư vấn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, điều chỉnh và gia hạn dự án.
- Tư vấn quy hoạch, tổng mặt bằng, thiết kế cơ sở và hồ sơ xây dựng.
- Tư vấn hồ sơ pháp lý đất đai, môi trường và các thủ tục liên quan đến dự án.
- Hỗ trợ rà soát quy mô, khối lượng, phương án đầu tư và các điều kiện pháp lý trong quá trình triển khai.
LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT – Tư vấn đầu tư – Lập dự án – Quy hoạch – Thiết kế – Môi trường.
Đồng hành cùng chủ đầu tư từ bước chuẩn bị pháp lý đến quá trình triển khai dự án.
