Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục và mở rộng hình thức cho vay dựa trên doanh thu, dữ liệu kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đang có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần chứng minh được năng lực tài chính, tính khả thi của phương án đầu tư và khả năng tạo dòng tiền thực tế.
1. Ngân hàng mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp
Khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng luôn là một trong những yếu tố quan trọng đối với hoạt động duy trì sản xuất, mở rộng quy mô và triển khai các dự án đầu tư của doanh nghiệp.
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục rà soát, đơn giản hóa quy trình, thủ tục cho vay, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và dữ liệu số trong hoạt động thẩm định, cấp tín dụng.
Đáng chú ý, phương thức cho vay đang từng bước chuyển dịch theo hướng đánh giá toàn diện hơn năng lực kinh doanh của doanh nghiệp, thay vì quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm như trước đây.
Theo thông tin được công bố, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, với hơn 100 tổ chức tín dụng tham gia cho vay. Nhiều ngân hàng thương mại cũng triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi, tập trung vào những lĩnh vực như sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp công nghệ cao, xuất khẩu, chế biến chế tạo, công nghệ cao và kinh tế số.
Một xu hướng đáng chú ý là ngân hàng ngày càng quan tâm đến doanh thu thực tế, lịch sử giao dịch, dữ liệu kế toán, công nợ và khả năng tạo dòng tiền của doanh nghiệp. Đây là cơ sở để các tổ chức tín dụng đánh giá khả năng trả nợ, kể cả đối với những doanh nghiệp có tài sản bảo đảm còn hạn chế.
Như vậy, cơ hội tiếp cận vốn không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp sở hữu bao nhiêu tài sản mà còn phụ thuộc vào việc doanh nghiệp tổ chức hoạt động kinh doanh như thế nào và có chứng minh được hiệu quả tài chính hay không.
2. Minh bạch tài chính là điều kiện quan trọng để ngân hàng xem xét cho vay
Mặc dù chính sách tín dụng đang có nhiều chuyển biến tích cực, không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Một trong những hạn chế phổ biến của doanh nghiệp nhỏ và vừa là hệ thống quản trị tài chính chưa hoàn thiện, báo cáo kế toán chưa phản ánh đầy đủ hoạt động thực tế, doanh thu và dòng tiền chưa được kiểm soát chặt chẽ.
Đặc biệt, tình trạng sử dụng nhiều hệ thống số liệu kế toán khác nhau cho mục đích kê khai thuế và cung cấp cho ngân hàng có thể khiến tổ chức tín dụng gặp khó khăn trong việc xác định chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Đối với ngân hàng, báo cáo tài chính không đơn thuần là một thủ tục trong bộ hồ sơ vay vốn mà còn là căn cứ quan trọng để đánh giá:
- Doanh thu và lợi nhuận thực tế của doanh nghiệp.
- Chi phí hoạt động và nghĩa vụ tài chính hiện hữu.
- Các khoản phải thu, phải trả và tình hình công nợ.
- Dòng tiền từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Khả năng thanh toán nợ gốc và lãi vay.
- Hiệu quả sử dụng vốn và khả năng duy trì hoạt động trong tương lai.
Một doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng không kiểm soát tốt công nợ, không chứng minh được dòng tiền thu về hoặc đang tồn tại nhiều nghĩa vụ tài chính chưa được thể hiện rõ ràng thì vẫn có thể gặp khó khăn khi ngân hàng thẩm định khoản vay.
Ngược lại, doanh nghiệp có hệ thống kế toán minh bạch, số liệu thống nhất, hoạt động kinh doanh ổn định và dòng tiền có thể kiểm chứng sẽ có lợi thế hơn trong quá trình tiếp cận tín dụng.
3. Phương án kinh doanh khả thi giúp nâng cao khả năng tiếp cận vốn
Bên cạnh năng lực tài chính hiện tại, tính khả thi của phương án kinh doanh hoặc dự án đầu tư cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình ngân hàng xem xét cấp tín dụng.
Một phương án đầu tư được xây dựng bài bản cần thể hiện rõ mục tiêu đầu tư, quy mô, tổng mức vốn, cơ cấu nguồn vốn, kế hoạch triển khai, doanh thu dự kiến, chi phí vận hành và hiệu quả kinh tế.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần làm rõ nguồn vốn vay được sử dụng vào những hạng mục nào, thời gian thu hồi vốn dự kiến và nguồn tiền nào sẽ được sử dụng để thanh toán nợ gốc, lãi vay.
Đối với các dự án đầu tư mới, ngân hàng thường cần có cơ sở để đánh giá đồng thời hai vấn đề:
Thứ nhất, tính pháp lý của dự án: Dự án có phù hợp với quy hoạch, mục đích sử dụng đất, ngành nghề đầu tư và các quy định pháp luật liên quan hay không; các thủ tục về chủ trương đầu tư, xây dựng, môi trường và giấy phép chuyên ngành đã được thực hiện đến đâu.
Thứ hai, hiệu quả tài chính của dự án: Tổng mức đầu tư có hợp lý không, phương án huy động vốn có khả thi không, doanh thu và chi phí được xác định trên cơ sở nào, thời gian hoàn vốn bao lâu và khả năng trả nợ có phù hợp với dòng tiền dự kiến hay không.
Một dự án chỉ có ý tưởng kinh doanh hoặc dự báo doanh thu hấp dẫn là chưa đủ. Điều quan trọng là phải có cơ sở pháp lý, cơ sở tính toán và phương án tài chính đủ thuyết phục để chứng minh khả năng triển khai thực tế.
4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để nâng cao khả năng vay vốn?
Để chủ động tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, doanh nghiệp nên từng bước hoàn thiện hệ thống quản trị và chuẩn hóa hồ sơ tài chính, đầu tư.
Một số công việc cần ưu tiên bao gồm:
Một là, chuẩn hóa hệ thống kế toán và báo cáo tài chính.
Số liệu kế toán cần được ghi nhận đầy đủ, thống nhất và phản ánh đúng tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Doanh thu, chi phí, công nợ và nghĩa vụ tài chính cần được theo dõi thường xuyên.
Hai là, kiểm soát dòng tiền kinh doanh.
Khuyến khích thực hiện các giao dịch thu, chi thông qua tài khoản ngân hàng để tạo lịch sử giao dịch rõ ràng, thuận lợi cho việc chứng minh doanh thu và khả năng thanh toán.
Ba là, xây dựng phương án sử dụng vốn cụ thể.
Doanh nghiệp cần xác định rõ nhu cầu vay vốn, mục đích sử dụng, thời gian giải ngân, kế hoạch sử dụng vốn và nguồn trả nợ. Phương án cần phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh và năng lực tài chính thực tế.
Bốn là, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và hồ sơ dự án đầu tư.
Đối với các dự án đầu tư mới hoặc dự án mở rộng sản xuất, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý, thuyết minh dự án, tổng mức đầu tư và các tài liệu liên quan đến quy hoạch, xây dựng, môi trường theo quy định.
Năm là, xây dựng phương án tài chính có tính toán và kiểm chứng.
Các chỉ tiêu như doanh thu, chi phí, lợi nhuận, dòng tiền, thời gian hoàn vốn, IRR, NPV và khả năng trả nợ cần được tính toán trên cơ sở dữ liệu và giả định phù hợp với thực tế hoạt động.
5. Đất Việt – Đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng nền tảng pháp lý và hiệu quả đầu tư
LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT
Tư vấn đầu tư – Lập dự án – Quy hoạch – Thiết kế – Môi trường.
Trong quá trình triển khai dự án, việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đầu tư bài bản không chỉ phục vụ công tác thẩm định của cơ quan quản lý nhà nước mà còn góp phần giúp doanh nghiệp chứng minh năng lực triển khai, nhu cầu vốn và hiệu quả kinh tế với các tổ chức tín dụng.
LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT cung cấp dịch vụ tư vấn, lập và hoàn thiện hồ sơ dự án đầu tư, đồng hành cùng nhà đầu tư trong các giai đoạn:
- Lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và báo cáo nghiên cứu khả thi.
- Lập hồ sơ đề xuất thực hiện dự án đầu tư, hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư.
- Xây dựng tổng mức đầu tư và phương án cơ cấu nguồn vốn.
- Lập phương án tài chính, dự báo doanh thu, chi phí và dòng tiền.
- Phân tích hiệu quả kinh tế – tài chính thông qua các chỉ tiêu IRR, NPV, thời gian hoàn vốn.
- Thiết kế tổng mặt bằng, quy hoạch chi tiết và thiết kế cơ sở.
- Tư vấn hồ sơ pháp lý về đất đai, xây dựng và môi trường.
- Rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện hồ sơ dự án theo yêu cầu của nhà đầu tư.
Với định hướng tư vấn dựa trên nền tảng pháp lý và hiệu quả đầu tư, LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT hướng đến việc giúp doanh nghiệp xây dựng phương án triển khai có cơ sở, minh bạch về tổng mức đầu tư, nguồn vốn và hiệu quả kinh tế.
Lưu ý: Hồ sơ dự án đầu tư được chuẩn bị bài bản là một trong những cơ sở hỗ trợ ngân hàng đánh giá nhu cầu vốn và hiệu quả phương án kinh doanh. Việc cấp tín dụng vẫn phụ thuộc vào quy định, điều kiện thẩm định và quyết định của từng tổ chức tín dụng.
KẾT LUẬN
Cơ hội tiếp cận vốn ngân hàng đang dần mở rộng cùng với xu hướng số hóa và đổi mới phương thức thẩm định tín dụng. Tuy nhiên, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, tài chính minh bạch, phương án kinh doanh khả thi và chứng minh được khả năng tạo dòng tiền.
Thay vì chỉ tìm kiếm nguồn vốn khi phát sinh nhu cầu đầu tư, doanh nghiệp nên chủ động chuẩn hóa hệ thống quản trị, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và xây dựng phương án tài chính ngay từ đầu.
LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT – Đồng hành cùng nhà đầu tư xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc, phương án đầu tư khả thi và phát triển bền vững.
LẬP DỰ ÁN ĐẤT VIỆT
Tư vấn đầu tư – Lập dự án – Quy hoạch – Thiết kế – Môi trường.
